چگونه بیش فعالی کودک را کنترل کنیم؟

اگر فرزندی با اختلال بیش فعالی دارید، تغییر در رفتارتان ضروری است. رفتار با کودکان بیش فعال نیازمند داشتن مهارت‌های خاصی است. اما باید در نظر داشته باشید که این مهارت‌ها به راحتی قابل یادگیری هستند و با انجام تغییرات ساده در رفتارتان، می‌توانید کودک خود را کنترل کنید. مدیریت کودکان بیش فعال یکی از مسائل بزرگی بوده و برای والدینی که فرزندشان این اختلال را دارد، مهم است. آن‌ها دائما از خود می‌پرسند که بیش فعالی فرزندمان چه تأثیراتی بر رفتار و شخصیت او دارد و ما چه مهارت‌هایی برای مدیریت مناسب نیاز داریم؟ در این مقاله از استودیو عکاسی هامون، به بررسی این که چگونه بیش فعالی کودک را کنترل کنیم؟ خواهیم پرداخت؛ تا پایان متن با ما همراه باشید.

بیش فعالی چیست؟

اختلال بیش فعالی یا ADHD نوعی اختلالات رشد در دوران کودکی بوده که شیوع آن به طور روزافزون در حال افزایش است. این اختلال ممکن است از کودکی شروع شده و تا بزرگسالی همراه فرد باقی بماند. کودکان مبتلا به بیش فعالی اغلب پرانرژی و بیش از حد حرکتی هستند، دشواری‌هایی در تمرکز دارند، حرکات بی‌هدف انجام می‌دهند و در کنترل خود مشکلاتی دارند. این اختلال می‌تواند علل متعددی داشته باشد، از جمله استرس در دوران بارداری مادر، وزن کم هنگام تولد، عفونت‌های حاد در زمان تولد، و نقص‌های بیولوژیکی و شیمیایی در مغز کودکان.

چرا کنترل بیش فعالی کودک مهم است؟

والدین باید به یاد داشته باشند که اگر نتوانند بیش فعالی در کودکان را کنترل کنند و در طول زمان، با توجه به جلسات مشاوره کودکی، کاهش نیابد، میزان فعالیت کودک ممکن است افزایش یابد و زمان درمان آن نیز افزایش می‌یابد. با استفاده از راهکارهای موثری که با همکاری روانشناسان و مشاوران کودکان ارائه می‌شود، می‌توان به کاهش و کنترل بیش فعالی کودک پرداخت تا او از فعالیت‌های خود که معمولاً مداوم و تکراری هستند، اذیت نشود و بتواند به کارهای خود و والدین به بهترین نحو ممکن بپردازد.

علائم بیش فعالی در کودکان

• مشکل در انجام بازی های آرام
• به آسانی حواس او پرت می شود
• سرزندگی و فعالیت های زیاد و شدید
• حرف زدن زیاد و گوش ندادن
• ناتوانی در ثابت ماندن، همیشه دست و پاهایشان در حرکت است.
• ناتوانی در تمرکز یک فعالیت
• در پیروی و گوش دادن از دستورالعمل هایی که به آن ها داده می شود مشکل دارند.
• قطع کردن صحبت های دیگران و پاسخ دادن به آنها
• در گفتگوها و بازی ها منتظر نوبت خود نمی مانند و اکثر اوقات تند و تیز شرکت می کنند.
• هیچ گونه احساس خطری ندارند و بدون فکر کردن کارهای خطرناک را انجام می دهند.

نحوه رفتار با کودک بیش فعال در خانه

آموزش والدین ابزاری بسیار اساسی برای درک رفتار در خانواده و یادگیری بهترین روش‌ها برای برقراری ارتباط با فرزندان مبتلا به بیش فعالی است. به عنوان مثال، سرزنش یا تنبیه مداوم فرزند به دلیل رفتار اشتباهش ممکن است منطقی نباشد، زیرا ممکن است باعث افزایش احساس ناامنی و انزوا شود. در این حالت، بهتر است از قوانین ساده‌ای استفاده کنید که فرزند می‌تواند درک کند و بتواند به او کمک کند تا به هدفش برسد.

نحوه رفتار با کودک بیش فعال در مدرسه

برای کودکان بیش فعال، مدرسه می‌تواند یک محیط نامساعد باشد که آنها را مجبور می‌کند بیشتر از حد برای مدت زمان طولانی بی‌حرکت بنشینند و تمرکز کنند، دو فعالیتی که برای آنها می‌تواند خسته‌کننده و دشوار باشد. بنابراین، معلمان نیز باید توانایی داشته باشند که وظایف و پروژه‌های مختلف را به گونه‌ای تنظیم کنند که بتوانند با این کودکان هماهنگ شوند، بدون اینکه آنها را از بقیه کلاس جدا کنند. البته، این کار آسان نیست. بنابراین، باید از والدینی که قبلا در جلسه های آموزشی، آموزش دیده اند و یا از یک متخصص کمک بخواهند تا بتوانند با هم یک آموزشی بسازند که به کودک بیش فعال در یادگیری و روابط اجتماعی کمک کند.

ADHD و ADD چه تفاوتی با یکدیگر دارند؟

ADHD در واقع یک اختلال در نقص توجه و بیش فعالی است. ADD نیز به عنوان اختلال کمبود توجه (بدون بیش فعالی) شناخته می‌شود. به عبارتی دیگر، حالت “بیش فعال” تنها نشانه‌ای برای تشخیص ADHD نیست. تشخیص ADHD در صورتی انجام می‌شود که علائم آن بیش از یک حوزه از زندگی را مختل کند، از جمله درک و برقراری ارتباط، عملکرد اجتماعی و بین فردی، عملکرد تحصیلی یا شغلی، مشارکت در فعالیت‌های خانوادگی و اجتماعی. بیشتر افراد در طول زندگی خود تجربه بیش فعالی را دارند، اما بدون آنکه در عملکرد آن‌ها اختلال ایجاد کند. برای تشخیص ADHD، نیاز به ارزیابی علائمی همچون مشکل در تمرکز کافی برای انجام وظایف، مشکل در گوش دادن در زمان صحبت مستقیم، مشکل در پیروی از دستورالعمل‌ها، عدم تکمیل تکالیف مدرسه یا کارهای خانه، مشکل در سازماندهی وظایف، تأخیر یا به تعویق انداختن کارهای نیازمند تمرکز، و حواس پرتی و فراموشی در فعالیت‌های روزمره وجود دارد.

چگونه بیش فعالی کودک را کنترل کنیم؟

1. برنامه روزانه منظم: هیچ کودکی نمی‌خواهد روزهایش را بدون هدف و معنا بگذراند. یک برنامه روزانه که شامل ساعات خواب، غذاهای مرتب و فعالیت‌های سرگرم‌کننده باشد، به کنترل انرژی فراوان کودک کمک می‌کند.
2. فعالیت‌های بازیگوش و خلاق: کودکان از بازی کردن لذت می‌برند و دوست دارند انرژی‌شان را در روش‌های مفیدی صرف کنند. آن‌ها را در بازی‌هایی که نیاز به حرکت دارند، مانند دوچرخه سواری، شنا و یا پرتاب توپ شرکت دهید.
3. آموزش مهارت‌های هیجانی: برای کودکان تان داستان‌های کوتاه بخوانید و به آن‌ها یاد بدهید کهچگونه با احساسات خودشان کنار بیایند. به عنوان مثال، زمانی که عصبانی هستند، می‌توانند یک نفس عمیق بکشند. این کار کمک می‌کند تا همیشه یک راه حل در دسترس داشته باشند.
4. ترغیب به خلاقیت: به کودکان بگویید که خلاق باشند. از آن‌ها بخواهید که نقاشی بکشند، با اسباب‌بازی بازی کنند یا حتی یک ساز بنوازند. این اقدامات باعث می‌شود تا انرژی آن‌ها به سوی فعالیت‌های مفیدتر هدایت شود.
5. صبر داشته باشید: همه چیز در یک شب حل نمی‌شود. صبر کنید و با این انرژی زیاد کنار بیایید. از آن‌ها حمایت کنید و با صبر به آن‌ها یاد دهید که چگونه انرژی خود را کنترل کنند.

دلایل بیش فعالی کودک

• آشفتگی مغزی : مغز کودکان همچون یک مسابقه دو است که هرگز از حرکت کردن دست نمی‌کشد. گاهی این تشویش مغزی می‌تواند منجر به بیش فعالی گردد.
• پر از ایده: کودکان همیشه ایده‌های نو و خلاقانه در ذهن خود دارند. آن‌ها همیشه به دنیایی از تخیل‌های خود سفر می‌کنند که انرژی و خلاقیت آن‌ها را به بالا می‌برد.
• آزادی خلاقیت : کودکان در حال کشف یک دنیای جدید هستند که شور و شوق آن را دوست دارند.
• حرکت بهتر از سکوت : برای کودکان حرکت کردن بهتر از نشستن است. در این صورت حتی ممکن است از طریق حرکت انرژی شان را تخلیه کنند.
• تفاوت‌های فیزیکی: هر کودکی دارای استعدادها و ویژگی‌های منحصر به فرد خودش است. برخی از آنها ممکن است بیشتر انرژی فیزیکی داشته باشند و بتوانند از آن بهتر بهره ببرند.
• مهارت‌های اجتماعی: بازی و حرکت برای کودکان راهی است که آن‌ها مهارت‌های اجتماعی خود را تقویت می‌کنند. از این رو، گاهی بیش فعالی نشانه‌ای از پیشرفت در این مهارت‌ها می‌تواند باشد.

روش های پیشگیری

1. بازی‌های خلاقانه: ایده‌های بازی خلاقانه می‌توانند مانور بخشی برای انرژی فراوان کودکان باشند. مثلاً ساخت دنیای خیالی یا نقاشی کردن می‌تواند انرژی آن‌ها را به سمت امور مفید هدایت کند.
2. برنامه روزانه منظم: یک برنامه روزانه جذاب برای کودکان می‌تواند مانند یک نقشه راه باشد که آن‌ها راهنمایی می‌کند که چه کارهایی باید انجام دهند. این کار ممکن است در ابتدا چندان آسان به نظر نیاید، اما باعث می‌شود مدیریت بهتری بر انرژی‌شان داشته باشند.
3. مهارت‌های هیجانی: به کودکان بیاموزید که چگونه با احساسات خود کنار بیایند. به عنوان مثال، وقتی عصبانی می‌شوند، می‌توانند یک نفس عمیق بکشند. این کار یک تکنیک مفید بوده که آن‌ها می‌توانند همیشه از آن استفاده کنند.
4. پشتیبانی و تشویق: هر عمل خوبی که کودک انجام می‌دهد، قابل تشویق است. حتی اگر کوچک باشد، این کار باعث ایجاد انگیزه بیشتری می‌شود تا او انرژی‌اش را به سمت انجام کارهای مفیدتر هدایت کند.
5. شناخت دقیق از نیازها: نگاه کنید تا بفهمید کودک چه می‌خواهد و چه چیزی می‌تواند به ارضای نیازهایش کمک کند. ممکن است به دنبال بیشترین توجه یا حتی یک مهارت خاص باشد.
6. بازی‌های ورزشی: کودک تان را به بیرون ببرید! دوچرخه‌سواری یا بازی‌های ورزشی می‌تواند به کودکان کمک کند تا انرژی خود را تخلیه کنند. این فعالیت‌ها نه تنها ممکن است برایشان سرگرم‌کننده باشد، بلکه برای سلامتی آن‌ها نیز مفید است.

سخن آخر

مواجهه با بیش فعالی کودکان یک چالش است، اما به یاد داشته باشید که آن‌ها هم مانند بزرگترها، نیازهای خاص خودشان دارند، و بازی و حرکت برای آن‌ها زبانی برای بیان خودشان است. با این همه انرژی که دارند، می‌توانند به شکل‌های مختلف رشد کنند. برای موفقیت، ارتباط برقرار کردن با آن‌ها و هدایت این انرژی‌ها به سمت راه‌های مثبت حیاتی است. با توجه به اینکه هر کودک دارای شخصیت ویژه‌ای است، صبور بودن و فراهم کردن یک محیط مساعد برای آن‌ها اهمیت زیادی دارد.