در هفته چند بار نوزاد را حمام کنیم؟

وقتی صدای خنده‌های آرام و حرکات کوچک در خانه طنین‌انداز می‌شود، یعنی مهمان کوچک و دوست‌داشتنی‌مان، نوزاد عزیزمان، اکنون بخشی از جهان ماست. با آمدن او، سیلی از شادی و همچنین مسئولیت‌های جدید به زندگی‌مان وارد شده‌ است. یکی از این مسئولیت‌ها، مراقبت‌های بهداشتی و آماده سازی او برای یک زندگی سالم بوده که شامل حمام کردن او نیز می‌شود. اما سوالی که برای بسیاری از والدین جدید پیش می‌آید این است: ‘در هفته چند بار باید نوزاد را به حمام برد؟’ چرا که تعادل بین حفظ بهداشت و رعایت حساسیت پوست نوزاد، موضوعی است که نیاز به دقت و آگاهی دارد. در این متن از استودیو عکاسی هامون، به بررسی این موضوع اساسی و راهنمایی شما در این مسیر شگفت‌انگیز خواهیم پرداخت.

در هفته چند بار نوزاد را حمام کنیم؟

بعضی از نوزادان بعد از حمام، خواب راحتی را تجربه خواهند کرد. این امر باعث شده است که بسیاری از والدین حمام را به عنوان یک بخش اساسی از روال روزانه نوزاد خود در نظر بگیرند. با این حال، باید به این نکته توجه داشت که حمام بیش از حد ممکن است به مشکلاتی منجر شود. توصیه می‌شود که پس از افتادن بند ناف، نوزاد را حداکثر هر دو روز یکبار حمام کنید. اگر نوزاد پسرتان را تازه ختنه کرده اید، بهتر است تا زمانی که زخم‌ها بهبود یابند، از حمام کردن او اجتناب کنید.

همچنین، اگر نوزاد دچار اسهال شده است و یا در وضعیتی قرار دارد که باعث آشفتگی بیشتر او شده ، بهتر است از حمام کردن او خودداری کنید و آن را به زمانی دیگر موکول کنید. برای نوزادان در سال اول زندگی، سه بار حمام در هفته کافی به نظر می‌رسد. تحقیقات نشان می‌دهد که تاخیر در انجام اولین حمام نوزاد تا 24 ساعت پس از تولد، به علت افزایش احتمال شیردهی و جلوگیری از کاهش دمای بدن نوزاد تازه متولد شده، بهتر و مفید تر می باشد. در ابتدای تولد، تعویض پوشک و تمیز کردن صورت و دور دهان نوزاد کافی است. با رشد نوزاد، می‌توانید تعداد حمام‌های او را افزایش دهید.

هنگامی که کودک به سن نوپا (12-36 ماهگی) می‌رسد، کاوش در محیط اطراف را آغاز می کند و احتمالاً به هر چیزی که می‌بیند دست می‌زند و یا آن را در دهان خود می‌اندازد. در این حالت، اصول بهداشتی حائز اهمیت است، اما نباید تعداد حمام‌ها را زیاد کنید. به جای آن، به کودک خود یادآوری کنید که دستش را بشوید و از شیوه شستن دست با صابون یا مایع دستشویی استفاده کند.

چرا نباید هر روز نوزاد را به حمام ببریم؟

• از بین بردن میکروب های مفید بدن

درست است که حمام باعث از بین رفتن باکتری‌ها می‌شود، اما نباید فراموش کنیم که این فرآیند امکان دارد میکروب‌های مفید نیز را از بین ببرد. این میکروب‌ها سیستم ایمنی نوزاد را تقویت کرده و به او در مقابله با ویروس‌ها و شرایطی مانند آسم و آلرژی کمک می‌کنند.

• مسائل مرتبط با مو

اگر تصمیم به حمام روزانه برای نوزاد خود گرفته‌اید، در استفاده از شامپو دقت کنید. شامپوها عمدتاً با جدا کردن روغن از موها عمل می‌کنند، در حالی که روغن‌هایی وجود دارند که به موها ظاهری شاداب و سالم می‌بخشند. برای بزرگسالان، عدم استفاده مداوم از شامپو باعث کثیف شدن و بو گرفتن موها می‌شود، که نتیجه ناپسندی را بر روی ظاهر موها به ارمغان می‌آورد. اما برای نوزادان و کودکان نوپا، این قاعده یکسان نیست. به جای اینکه بیش از حد از شامپو استفاده کنید، احتیاط کنید زیرا این کار امکان دارد باعث خشک شدن موهای آن‌ها شود. این موضوع به خصوص در مورد موهای فر و مجعد بیشتر صدق می کند. بهتر است در این موارد از استفاده معقولانه از شامپو پرهیز کرده و به حفظ مرطوبیت موها اهمیت دهید.

• زمان‌بر بودن

اگر تعداد فرزندان شما بیشتر از یک نفر است، انجام حمام روزانه برای آن‌ها چالش‌های خود را دارد. حمام شبانه برای کودکان همیشه چیزی نیست که پدر و مادرها منتظر آن باشند، و البته انجام دادن آن نیز همیشه امکان پذیر نمی باشد. اگر به دلیل خستگی یا کمبود وقت، از حمام کردن فرزندانتان صرف نظر کنید، نباید احساس گناه کنید یا خود را سرزنش کنید. حمام کردن بچه‌ها، به ویژه کودکان چهار ساله و کمتر، واقعاً یک کار زمان‌بر است. در این سن، نظارت بزرگسالان هنگامی که فرزندان کوچک شان در وان حمام هستند، بسیار حیاتی است.

• خشک شدن پوست

حمام مکرر نوزاد باعث خشک شدن پوست و تشدید بیماری‌های پوستی مانند اگزما می‌شود. برای کنترل اگزما، مرطوب نگه داشتن پوست و کاهش تعداد حمام‌ها ضروری است. استفاده از صابون‌های مرطوب کمک به حفظ رطوبت پوست و جلوگیری از خشکی می‌کند. در صورت بروز بیماری پوستی، 2 تا 3 روز بین حمام‌ها فاصله بگذارید و از صابون‌های ملایم و بدون رنگ استفاده کنید.

حمام کردن نوزاد تازه متولد شده

توصیه می‌شود تا زمانی که بند ناف نوزاد شما هنوز نیفتاده است، از استحمام آن خودداری کنید. در صورتی که حمام خیلی ضروری است، از یک اسفنج نرم و مرطوب برای تمیز کردن نوزاد خود استفاده کنید. وارد شدن نوزاد به آب ممکن است ناحیه بند ناف را بیش از حد مرطوب کرده و باعث افزایش خطر عفونت و ترشحات شود، همچنین ممکن است باعث تاخیر در جدایی بند ناف از پوست شود.

تا هنگامی که بند ناف هنوز جدا نشده است، لازم نیست از الکل یا مواد ضد عفونی دیگر برای تمیزکاری این ناحیه استفاده کنید. این اقدامات ممکن است علاوه بر اینکه لزومی ندارد، باعث تحریک زیاد این ناحیه شود و فرآیند بهبودی را که ممکن است به تاخیر انداخته شده باشد، دچار مشکل کند. بهتر است با مراقبت دقیق و ملایم، به جلوگیری از مشکلات ممکنه در ناحیه بند ناف پرداخته شود.

حمام کردن نوزاد قبل از خواب

پس از حمام، با دقت فرزند خود را با حوله خشک کنید و از مالش پوست پرهیز کنید تا از اصطکاک و آسیب به پوست جلوگیری شود. سپس از یک لوسیون مرطوب کننده مخصوص کودکان یا هر کرم دیگری که توسط پزشک متخصص اطفال پیشنهاد شده است، استفاده کنید.

چنانچه برای نخستین بار سرلاک غلات جو دوسر را به فرزند خود دادید و متوجه حساسیت او به این مواد شدید، بهتر است از بهره گیری هر گونه محصولات پوستی که شامل آرد بلغور جو دو سر است پرهیز کنید. این نوع محصولات ممکن است اگزما در پوست فرزند شما را ایجاد یا تشدید کنند. برای مقابله با خشکی پوست، زمانی که پوست فرزند کوچک شما هنوز کمی مرطوب است، کرم یا لوسیون را به آرامی بمالید و سپس با حوله به آرامی پوست او را نوازش کنید.

چرا نباید زیاد به بدن نوزاد صابون بزنیم؟

استفاده بیش از حد از صابون در حین حمام نوزاد، منجر به جذب غیر ضروری رطوبت از پوست او می‌شود و به همین علت، پوست نوزاد خشک شده و در معرض آسیب قرار می‌گیرد. بخصوص در صورت داشتن پوست حساس یا مستعد به اگزما، شست و شوی مکرر ممکن است وضعیت پوست را بدتر کند، مخصوصا اگر از محصولات پاک کننده استفاده شود. اگر فرزند شما با یکی از این شرایط روبرو است، باید هر دو تا سه روز یک بار او را به حمام ببرید. این اقدام به حفظ تعادل رطوبتی پوست کمک کرده و به پوست حساس و مستعد آسیب‌ کمتری وارد می شود.

بهترین زمان حمام کردن نوزاد روز است یا شب؟

زمان حمام کردن نوزاد به انتخاب شما بستگی دارد. هر زمانی از روز ممکن است مناسب باشد، اما انتخاب زمانی که احساس می کنید حوصله و زمان کافی دارید، بسیار بهتر است. مطمئن شوید که در این زمان کسی یا چیزی مزاحمتان نکند و شما نیازی به ترک حمام به دلیل چک کردن غذا یا پاسخ به تلفن نداشته باشید.

هرگز نوزاد را تنها در حمام نگذارید، حتی برای لحظات کوتاه، زیرا حتی در 5 سانتیمتر آب نوزاد ممکن است با خفگی مواجه شود. اطمینان حاصل کنید که همیشه نزدیک نوزاد هستید. از حمام کردن نوزاد با شکم پر خودداری کنید، زیرا امکان دارد به حالت تهوع و استفراغ منجر شود. همچنین، بهتر است نوزاد گرسنه نباشد، زیرا ممکن است همکاری لازم برای حمام را نداشته باشد. قبل از اینکه نوزاد گرسنه شود، او را حمام کنید.

سخن آخر

بهتر است بیش از حد و یا خیلی کم کودک خود را به حمام نبرید. نوزاد ها مثل هر چیز دیگری به تعادل در حمام کردن احتیاج دارند. چنانچه هنوز در مورد چیزی اطمینان ندارید و یا کودک تان بیماری پوستی خاصی دارد بهتر است با پزشک خود مشورت کنید.