چگونه استعداد کودک‌مان را کشف کنیم؟

استعدادهای برخی از کودکان گاهی به صورت واضح و آشکار قابل مشاهده هستند، اما گاهی برخی از فرزندان استعدادهای پنهان و مخفی دارند که از طریق خصوصیات خاص خود مانند خیالبافی، انرژی بالا، پر حرفی و یا بد رفتاری نشان داده می‌شوند. گاهی سرنخ‌های مربوط به این استعدادها در نحوه بازی کودکان در ارتباط با پازل، مرتب‌کردن اشیا یا بازی با وسایل مکانیکی پیدا می‌شود. کارشناسان در زمینه کودکان مستعد و باهوش توضیح داده‌اند که چگونه می‌توانید سرنخ‌های مرتبط با استعدادهای پنهان فرزندان خود را شناسایی کنید و چگونه می‌توانید به ایشان در توسعه این استعدادها کمک کنید. در این مقاله از استودیو عکاسی هامون، به بررسی این که چگونه استعداد کودک‌مان را کشف کنیم؟ می‌پردازیم.

چرا شناسایی و پرورش استعداهای کودک اهمیت دارد؟

اکثر ما وقتی به استعدادهای خود فکر می‌کنیم، فکر می کنیم که این استعدادها، توانایی های ذاتی ما هستند و هیچ عامل دیگری در آن ها دخیل نیست. به عنوان مثال، برخی اعتقاد دارند که یک ورزشکار حرفه‌ای، ورزشکار به دنیا آمده است، یا کسی که در ریاضیات باهوش است، این استعداد را از بدو تولد دارد، و یا یک هنرمند از بدو تولد هنرمند بوده است.

یکی از حقایقی که اصولا ما نادیده می گیریم این است که استعدادها در ما وجود دارند منتهی احتیاج به پرورش دارند. یعنی صرفا وجود این استعدادها منجر نمی شود که شما بتوانید از آن بهره گیری کنید و بایستی از کودکی آن را پرورش دهید.

موسیقی زیبایی که از رادیو تلویزیون شنیده می شود و یا بازی حیرت انگیزی که از یک بازیگر مشاهده می کنید تنها به علت استعداد او نمی باشد. سال ها تلاش، کار سخت، تمرین و آموزش پشت این اجراهای فوق العاده می باشد.

در مورد تربیت فرزندان، معمولاً سعی داریم که به سرعت استعدادهای آن‌ها را شناسایی کنیم. این موضوع ممکن است منجر به شرکت در کلاس‌های خاص یا تلاش بیش از حد برای پرورش استعدادها شود. گاهی اوقات، این فشارها و تلاش‌ها ممکن است به نتیجه‌ای معکوس برسند و کودکان را حتی قبل از آنکه به توانمندی‌های خود علاقه‌مند شوند، مایوس کنند. این ناامیدی ممکن است باعث شود که کودکان علاقه‌ی واقعی خود را به دست نیاورند.

احتمالاً شما هم به عنوان والدین، دنبال راهکارهایی برای کشف استعدادهای کودک خود هستید. یکی از مهمترین اصولی که می‌تواند به شما کمک کند، این است که به کودک اجازه دهید علایق و فعالیت‌هایی که به آن‌ها علاقه دارد، را کشف کند. از طریق اشتغال در فعالیت‌ها و سرگرمی‌های مورد علاقه، کودک می‌تواند به استعداد و علاقه‌های اصلی خود پی ببرد. این تجارب متنوع به فرزندان این امکان را می‌دهند تا درک کنند که برای چه اموری اشتیاق دارند و در چه زمینه‌ها می‌توانند وقت و تلاش بیشتری صرف کنند.

رابطه میان مهارت و استعداد چگونه است؟

فردی که در یک حوزه خاص استعداد داشته باشد، با انرژی کمتر و زمان کمتر می‌تواند به مهارت‌های بالایی در آن زمینه دست یابد. به عنوان مثال، فردی که در زمینه موسیقی استعداد دارد، ممکن است در 6 ماه به سطحی از نوازندگی برسد که شخص دیگر برای رسیدن به همین سطح، نیاز به 1 سال زمان داشته باشد. این موضوع نشان‌دهنده‌ی توانایی فرد در بهره‌مندی از استعدادهای خود و تسلط سریع تر به مهارت‌ها می باشد.

انواع استعدادها

1. استعداد های حرکتی- حسی
2. استعداد های حسی
3. استعداد های ذهنی یا شناختی

استعداد شناختی یا ذهنی نقش بسزایی در توانایی تمرکز برای انجام وظایف مختلف ایفا می‌کند. افرادی که این نوع استعداد را دارند، بیشتر در کارهایی که نیاز به تمرکز بالا، تجزیه و تحلیل گسترده، خلاقیت و مهارت‌های مشابه دارد، موفقیت بیشتری حاصل می‌کنند. استعدادهای حسی نیز ارتباط مستقیمی با حواس پنجگانه دارند. به عنوان مثال، فردی با حس شنوایی قوی می‌تواند در عرصه موسیقی به نتایج برجسته دست یابد، و یا کسی که وارد حوزه‌های هنری مانند نقاشی، سفالگری، عکاسی یا طراحی می‌شود، احتمالاً دارای استعدادهای حسی قدرتمندی است. استعدادهای حسی-حرکتی به استعدادهایی اطلاق می‌شود که در واکنش‌های خود سرعت و عملکرد بالا داشته و توانایی برتری در زمینه‌هایی مانند اسب‌سواری، مسابقات فرمول یک و رانندگی را دارند. این افراد با داشتن هوش حرکتی برتر، در اموری که نیاز به سرعت عمل و پاسخگویی سریع دارند، به عنوان حرفه‌ای موفق محسوب می‌شوند.

• استعدادهای زبانی

افراد با این استعداد توانایی بیش از حد در مطالعه، بهره‌گیری هوشمندانه از کلمات برای انتقال حالات روحی و احساسات خود را دارند. همچون شاعران، نویسندگان، سخنوران و دیگر هنرمندان کلام. این افراد با توانایی خاص خود، از زبان به عنوان وسیله‌ای برای ایجاد تجربیات و تجسم‌های زیبا استفاده می‌کنند.

• استعدادهای ریاضی

اشخاصی که دارای استعداد ریاضی یا هوش ریاضی هستند، به خوبی قابلیت درک روابط ریاضی، کار با اعداد، و شناسایی الگوهای مختلف را دارند. این افراد در حوزه‌های متنوعی مانند علوم مهندسی، ریاضیات خالص، فیزیک و حوزه‌هایی چون اقتصاد و حسابداری می‌توانند به موفقیت برسند. آن‌ها با توانایی درخشان خود در حل مسائل پیچیده و استفاده اثر بخش از مفاهیم ریاضی، در زمینه‌های تخصصی مختلف به عنوان فردی مؤثر و موفق شناخته می‌شوند.

• استعداد تخیل

توانایی و استعداد افراد در زمینه تخیل و طراحی به خوبی قابل تشخیص است. افرادی که دارای استعداد خاصی در استفاده هنرمندانه از رنگ‌ها، تأثیرات سایه، انتخاب دقیق اشکال، حجم‌دهی به اشکال، و سایر جنبه‌های هنری هستند، به عنوان افرادی با استعداد تخیل بالا شناخته می‌شوند. این افراد با اعمال استعداد خود در زمینه‌هایی چون نقاشی، طراحی، و شاخه‌های مختلف معماری، به موفقیت‌های چشمگیر دست می‌یابند

• استعداد داستان‌سرایی

اشخاصی که داستان‌های کوتاه یا بلند را به صورت ماهرانه خلق می‌کنند، از توانمندی بی‌نظیر در هنر داستان‌نویسی برخوردارند. نویسندگان برجسته و تأثیرگذار جهان، که علاوه بر اینکه توانسته‌اند آثارشان را با موفقیت به بازار عرضه کنند، از استعداد فوق‌العاده در هنر داستان‌نویسی بهره‌مند بوده و به شکلی بی‌نظیر این هنر را به ارمغان آورده‌اند.

• استعداد اجتماعی شدن

هوش اجتماعی یک مهارت برجسته بوده که افراد به دنبال برقراری ارتباطات موثر با دیگران می‌پردازند. این دسته از افراد عمدتاً توانایی بالایی در درک احساسات و نیازهای دیگران دارند، به خوبی با شخصیت‌های مختلف سازگاری دارند و می‌توانند در محیط‌های کاری با تمرکز بر تعامل اجتماعی و مهارت‌های روابط عمومی برجسته، به‌عنوان عنصری پویا و جذاب شناخته شوند.

• استعداد خنداندن یا جوک گفتن

شاید شگفت‌زده شوید و از خودتان بپرسید: آیا واقعاً شوخی کردن یک هنر و استعداد است؟ جواب مثبت است. توانایی خنداندن دیگران یک هنر و استعداد مهم است. افراد با هوش معمولاً مهارت خوبی در شوخی دارند. این افراد قادرند به موقع شوخی کنند، شکل درست شوخی را حفظ کنند، هدف از شوخی را روشن و مشخص کنند، و همیشه توجه دارند که با شوخی‌هایشان کسی را تحقیر یا تخریب نکنند. کمدین‌ها به عنوان نمونه‌های برجسته افراد با این نوع هوش شناخته می‌شوند.

چگونه استعداد کودک‌مان را کشف کنیم؟

1. اجازه دهید کودکان چیزهای جدید را کشف کنند

کودکان عمدتاً به اکتشاف پدیده‌های جدید علاقه دارند. شاید باور کردنی نباشد، اما کشف محیط اطراف می‌تواند به شناخت استعداد کودکان کمک مهمی کند. گاهی هم آنها به سرعت از این کار خسته می‌شوند. بنابراین، به منظور تغییر در روحیه خود، به سرعت به دنبال کشف سرگرمی‌های جدید می‌روند. به عنوان والدین، می‌توانید آن‌ها را تشویق کنید تا فعالیت‌های جدید را امتحان کنند و از محدودیت کنجکاوی بچه‌ها پیروی نکنید. هدف این اقدام این است که بچه‌ها بتوانند بفهمند چه فعالیت‌هایی با علایق آن‌ها هماهنگ است و بخواهند در مورد آن‌ها به صورت جدی تفکر کنند.

2. به داستان های کودکان گوش کنید

به طور معمول، کودکان با والدین خود درباره تجربیات خود صحبت می‌کنند. وظیفه ما به عنوان والدین، گوش کردن دقیق به داستان‌های آن‌ها است تا از این داستان‌ها اطلاعات مفیدی در خصوص کشف استعدادهای کودک به دست آوریم. با گوش دادن به این داستان‌ها، می‌توانیم درک کنیم که کودک به چه زمینه‌هایی علاقه دارد تا بتوانیم به بهترین شکل ممکن از این علایق برای حمایت از رشد استعدادهایش استفاده کنیم.

3. شناخت عادت های رفتاری کودکان

بچه‌ها معمولاً عادت‌ها و ویژگی‌های منحصر به فردی دارند که می‌تواند نشان‌دهنده استعدادهای آن‌ها باشد. این مسئله ممکن است به نظر بیاید که در کشف استعدادهای بچه‌ها تأثیر چندانی نداشته باشد، اما با دقت به رفتارهای آنان، می‌توانیم استعدادهای مخفی و مهمی را کشف کنیم.

4. دعوت کردن کودکان به انجام فعالیت های جدید

بهتر است کودکان را به انجام فعالیت‌هایی دعوت کنید که تاکنون تجربه نکرده‌اند. می‌توانید آنها را به انجام فعالیت‌های خانگی مثل آشپزی و دوختن یا فعالیت‌های خارج از خانه مانند اسکیت روی یخ، سوارکاری و سایر فعالیت‌ها دعوت کنید. بررسی کنید که آیا کودک به فعالیت جدید علاقه‌مند است یا خیر. ایجاد محیط مناسب برای انجام این فعالیت‌ها می‌تواند باعث شناسایی و تقویت استعدادهای کودکان در زمینه‌های مختلف شود.

5. ثبت نام کودکان در برنامه های درسی گوناگون

برای بهبود توانایی فرزندتان، ایده خوبی است که او را در کلاس‌های آموزشی متنوع ثبت نام کنید. شما می‌توانید با توجه به علایق و تمایلات او، یک مکان آموزشی یا رشته مناسب را انتخاب کنید. این کار باعث می‌شود که کودک در زمینه‌ای که علاقه دارد، مهارت‌های بیشتری پیدا کند و فرصت بیشتری برای یادگیری مطالب جدید به دست آورد. این راهکار می‌تواند به بهبود کلی توانمندی‌ها و استعدادهای او کمک کند.

6. ایجاد محیط خلاق

توسعه و رشد کودکان به محیط زیرساختی که در آن بزرگ می‌شوند و به رفتارهای آنها بستگی زیادی دارد. برای این که کودکان حس آزادی و خلاقیت داشته باشد بایستی در محیطی خلاق رشد کنند. والدین مسئولیت دارند تا محیطی را برای کودکشان ایجاد کنند تا در او بتواند حس کنجکاوی ایجاد شود. این زیرساخت خلاقانه و باز باعث می‌شود که استعدادهای طبیعی کودکان به راحتی شکفته و شناخته شوند.

7. انتخاب یک مدرسه باکیفیت برای تحصیل

کیفیت محیط آموزشی که کودکان در آن سپری می‌کنند، نقش حیاتی در گسترش استعدادهای آنان ایفا می‌کند. این اهمیت به دلیل آن است که بسیاری از ساعات روز کودکان در محیط مدرسه گذرانده می‌شود و معلمان، راهنمایی حیاتی در کشف و توسعه استعدادهای آنها می‌نمایند. این واقعیت نشان می‌دهد که انتخاب یک مدرسه با کیفیت می‌تواند نقش بسیار مهمی در شناخت و پیشرفت استعدادهای کودکان ایفا کند. بنابراین، انتخاب یک محیط آموزشی با کیفیت برای کودکان، مسئله‌ای حیاتی و تأثیرگذار است.

8. حمایت کودکان جهت شکوفا شدن استعدادها

اطمینان حاصل کنید که همواره از تمام اقدامات فرزندتان پشتیبانی می‌کنید. این اقدام با هدف ایجاد اطمینان در دل کودکان انجام می‌شود تا آنها بدانند همیشه از سوی افرادی که دوستشان دارند، حمایت خواهند شد. این حمایت به کودکان اجازه می‌دهد که با اعتماد به نفس، آزادانه به سوی شناخت و توسعه استعدادهایشان بروند.