برفک دهان نوزاد چیست؟

اگر کودکتان در حین تغذیه از شیر گریه می‌کند و با باز کردن دهانش، لکه‌های سفیدی را مشاهده می‌کنید، باید بدانید که احتمالاً کودک شما به یک نوع عفونت معروف به برفک دهان مبتلا شده است. برفک دهان نوزاد یک نوع عفونت قارچی بوده که در نوزادان به شکل رایجی پدید می‌آید. این عفونت، هرچند که خود به خود جدی نیست، اما ممکن است برای کودکان ناراحت‌کننده باشد.

این موضوع ممکن است در میان بزرگ سالان نیز اتفاق بیفتد و هر چند وقت یک بار باعث اذیت شدن آن ها می شود. برفک دهان منجر به ایجاد درد و سوزش در ناحیه دهان می شود که کلافگی و گریه کردن نوزاد را به همراه دارد. در این متن از استودیو عکاسی هامون به بررسی این که برفک دهان نوزاد چیست؟ و روش های درمان و پیشگری از آن خواهیم پرداخت، تا پایان متن با ما همراه باشید.

برفک دهان نوزاد چیست؟

کاندیدا آلبیکانیس، یک نوع قارچ مخمر با رنگ سفید بوده که به طور طبیعی در دهان و هر نقطه از بدن انسان وجود دارد. زمانی که رشد این قارچ از حد معمول خارج می‌شود، منجر به ایجاد لکه‌های سفید در دهان می‌شود. گاهی این لکه‌ها، علاوه بر دهان، در اطراف ناحیه تناسلی کودک نیز مشاهده می‌شوند. اگر به دقت به نوک سینه مادر پس از شیردهی توجه کنید، گاهی این برفک‌ها را هم روی نوک سینه می‌توان مشاهده کرد.

علائم و نشانه‌های برفک دهان نوزاد

علائم برفک دهان اغلب با دیدن لکه‌های خاکستری مایل به سفید در دهان، سقف دهان و یا روی زبان نوزاد شناخته می‌شود. این لکه‌ها امکان دارد، در نگاه اول شبیه به شیر به نظر برسند، اما با پاک شدن از بین نمی‌روند. در اکثر موارد، این لکه‌ها باعث درد نمی‌شوند. برخی از نوزادان مبتلا به برفک دهان، علاوه بر این علائم، به عفونت مخمری در ناحیه تناسلی نیز مبتلا می‌شوند. در چنین مواردی، لکه‌های قرمز ریز معمولاً در اطراف پوست پا، باسن و ناحیه تناسلی شکل می‌گیرند. گاهی این لکه‌های قرمز تا قسمت پایین شکم و بالای ران نوزاد انتشار می‌یابند.

نوزادان مبتلا به برفک دهان اغلب مادران خود را نیز در این عارضه دخیل می‌سازند، زیرا این عفونت معمولاً از طریق تغذیه با شیر مادر منتقل می‌شود. به‌طور مشخص، لکه‌های سفید روی سینه مادر همراه با قرمزی و پوسته‌پوسته شدن مشاهده می‌گردد.. در ادامه، به علائم رایج برفک دهان نوزاد اشاره خواهیم کرد.

1. خونریزی لثه
2. مشکل در خوردن شیر
3. زخم شدن دهان
4. وجود لکه های سفید رنگ در لثه و زبان
5. ترک خوردن گوشه لب
6. بی قراری غیر معمول نوزاد
7. افزایش بثورات پوستی در ناحیه پوشک

علت ایجاد برفک دهان نوزاد

برفک دهان نوزاد گاهاً در چند هفته یا ماه اول زندگی او پدید می‌آید. علت دقیق این پدیده هنوز مورد تایید تحقیقات قرار نگرفته است، اما به‌نظر می‌رسد که نقض سیستم ایمنی نوزاد ممکن است در ایجاد برفک دهان نقش داشته باشد. اغلب نوزادان پس از مصرف آنتی‌بیوتیک و داروهای استروئیدی با این مشکل مواجه می‌شوند. پزشکان بر این باور هستند که این اتفاق به دلیل حذف باکتری‌های سالم در بدن بوده که این اقدام باعث تسهیل در رشد قارچ‌ها می‌شود. گاهی علت ایجاد برفک دهان در نوزاد ممکن است به وجود بیماری در بدن مادر بازگردد.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر برفک دهان نوزاد پس از گذشت چند روز بهبود پیدا نکرد و برطرف نشد، حتماً به پزشک فوق‌تخصص نوزادان مراجعه کنید. اگر علاوه بر برفک دهان، لکه‌های قرمز رنگ روی پاها و ناحیه پوشک نوزاد نیز مشاهده شود، توصیه می‌شود که به سرعت به پزشک مراجعه  کرده و مشکل را اطلاع دهید.

درمان برفک دهان نوزاد

برای رفع مشکل برفک دهان، اغلب از روش‌های متنوع درمانی استفاده می‌شود. می‌توانید از داروهای تجویزی یا روش‌های خانگی و درمان بدون نسخه برای حل این مسئله استفاده نمایید. در اکثر موارد، برفک دهان خفیف به صورت خود به خود پس از چند روز درمان می‌شود. در ادامه، با بهترین روش‌های درمان برفک دهان نوزاد آشنا خواهید شد.

1. درمان برفک دهان نوزاد با دارو

اغلب پزشکان برای رفع برفک دهان نوزاد از داروهای ضد قارچ به شکل قطره یا ژل استفاده می‌نمایند. این دارو، که حاوی نیستاتین می‌باشد، باید به مدت ۱۰ روز و در هر روز چندین بار، بر روی زبان و دهان پخش شود.

2. درمان‌های خانگی برفک دهان نوزاد

قطعاً بسیاری از مادران ترجیح می‌دهند برای درمان بیماری‌های کودک، به جای مصرف انواع داروها، از راهکارهای خانگی بهره ببرند. گاهی این روش‌های درمانی بسیار موثرتر از داروهای شیمیایی عمل می‌کنند. حتماً به یاد داشته باشید که قبل از استفاده از هر روش درمانی، با پزشک مشورت کنید و اطمینان حاصل کنید که برای کودک شما هیچ ضرری ایجاد نخواهد شد. اگر برفک دهان نوزاد شدید نیست، می‌توانید از یکی از روش‌های درمان خانگی استفاده کنید.

• جوش شیرین : 2/1 قاشق چای‌خوری جوش شیرین را در یک لیوان آب جوشیده حل کرده و آن را خنک کنید. سپس یک تکه پنبه را در این محلول آغشته کرده و با آن زخم‌های دهان را تمیز کنید.
• روغن درخت چای: ۱ تا ۲ قطره روغن درخت چای را در نصف لیوان آب جوشیده مخلوط کرده و سپس با پنبه آغته به این محلول، دهان نوزاد را تمیز کنید.
• روغن نارگیل: جهت درمان برفک دهان، بهتر است از روغن نارگیل بکر به میزان اندکی استفاده نمایید.

روش های تشخیص برفک دهان نوزادان

در نگاه اول، برفک دهان شبیه به حضور شیر در دهان کودک به نظر می‌آید؛ اما رنگ این لکه‌ها پس از ۱ ساعت تغییر می‌کند. برای تشخیص برفک دهان نوزاد، یک تکه گاز را دور انگشت خود بپیچید و با دقت روی یکی از لکه‌ها حرکت دهید. اگر لکه پاک نشود و یا پوست آن به‌آسانی کنده شود، نشانه برفک دهان است. معمولاً پزشک برای تشخیص برفک دهان نوزاد نمونه‌ای از بافت عفونی را با میکروسکوپ مورد بررسی قرار می‌دهد و پس از تأیید عفونت کاندیدا، در صورت لزوم از روش‌های درمان دارویی بهره می‌برد.

روش های پیشگیری از ایجاد برفک در دهان نوزادان

برفک دهان، یک بیماری مسری است، بنابراین برای جلوگیری از بازگشت این مشکل به نوزاد، شما نیز باید خودتان را تحت درمان قرار دهید و اطمینان حاصل کنید که بدن شما از این قارچ آلوده نشده باشد. به عبارت دیگر، باید به همراه درمان برفک دهان، نوک پستان مادر نیز به صورت همزمان درمان شود تا بیماری به کودک منتقل نشود. در ادامه، با بهترین روش‌های جلوگیری از برفک دهان در نوزاد آشنا خواهید شد.

1. شستن حوله و لباس های نوزاد و مادر
2. شستن دست ها و اسباب بازی های نوزاد به صورت مرتب
3. کاهش مصرف شکر در رژیم غذایی مادر
4. استریل کردن شیشه شیر و پستانک نوزاد

عوارض برفک دهان نوزاد

برفک دهان در نوزادان معمولاً یک حالت شایع و ساده بوده که خود به تنهایی برای سلامتی نوزاد خطری ندارد. اما، در صورت نادیده گرفتن بهداشت دهان، اختلالات در سیستم ایمنی نوزاد یا وجود بیماری‌های دیگر در بدن، ممکن است باعث ایجاد عوارض جدی تری شود. علاوه بر این، عدم درمان به موقع برفک دهان می‌تواند باعث امتناع کودک از مصرف غذا شده و به نوبه خود باعث ضعف شدید بدن او گردد. به همین دلیل، پیشنهاد می‌شود که با شناسایی علائم برفک دهان، به سرعت اقدام به درمان این بیماری کنید.

سخن آخر

مبتلا شدن نوزادان چند روزه و چند ماهه به برفک دهان امری طبیعی و رایج است. منتها این امر اصولا باعث ایجاد درد و ناراحتی در نوزادان می شود و به همین علت بایستی هر چه زود تر درمان شود.  فراموش نکنید که قبل از انجام هر درمانی ابتدا با پزشک متخصص اطفال مشورت کنید و از مصرف خودسرانه داروهای گیاهی و شیمایی پرهیز کنید.